17 Ağustos 2017 Perşembe

Modern Hayatta Ahlaklı Olmak Ne Demektir?


Modern Hayatta Ahlaklı Olmak Ne Demektir?
Share:

13 Ağustos 2017 Pazar

I. Sosyal Psikoloji Kongresi Tam Metin Bildiri Kitabı

I. Sosyal Psikoloji Kongresi Tam Metin Bildiri Kitabı pdf olarak indirmek için linke tıklayınız.

https://drive.google.com/file/d/0B7tHv5DadjG2bENBNlJkRVlJRlk/view?usp=sharing
Share:

Prof. Dr. Mahmut Özer: "Türkiye’de doktora eğitiminde uluslararası öğrenciler"

  • Prof. Dr. Mahmut Özer / Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörü

Doktora eğitiminde uluslararası öğrenciler, ülkelerin, dünyanın en zeki beyinlerini doktora programları üzerinden AR-GE çalışmalarına dâhil ettiği, dolayısıyla ekonomik gücünü artırdığı, üstelik kamu diplomasisi açısından daha nitelikli yumuşak güç kullanabilme esnekliği de sağladığı için devasa yatırımlar yaptıkları bir yükseköğretim alanını oluşturmaktadır.

Doktora mezun sayısı bir ülkenin gelişmişliği ile ilgili en önemli göstergelerden birisidir. Bu nedenle tüm dünyada doktora eğitimine özel önem atfedilmektedir.  Doktora mezun sayısı aynı zamanda bir ülkenin araştırma kapasitesini değerlendirmede de kullanılan önemli parametrelerden birisini oluşturmaktadır. OECD Bir Bakışta Eğitim 2016 raporu tüm dünyada doktora mezun sayısının özellikle son yirmi yılda önemli miktarda arttığını göstermektedir. OECD raporuna göre 2014 yılında en fazla doktora mezunu veren ilk beş ülke sırayla ABD (67 bin 449), Almanya (28 bin 147), Birleşik Krallık (25 bin 020), Hindistan (24 bin 300) ve Japonya (16 bin 039) olmuştur. Türkiye aynı yıl 4 bin 516 doktora mezunu vermiştir. Yine aynı rapora göre OECD ülkeleri yıllık doktora mezunlarının yüzde 74’üne ev sahipliği yapmaktadır.
Türkiye yükseköğretim sistemi son yıllarda yaşanan devasa büyüme ve yatırımlar sonucunda Avrupa’nın en büyük; Çin, Hindistan, Amerika, Brezilya ve Rusya’dan sonra dünyanın altıncı büyük sistemi haline gelmiştir. Türkiye bir taraftan büyüyen yükseköğretim sisteminin öğretim üyesi ihtiyacını karşılama diğer taraftan ülkenin ekonomik ve sosyal kalkınmasını güçlendirmek için doktora mezun sayısını artırmaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duymaktadır. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) bu zorunluluğu erkenden görmesi ve ülkemizde doktora eğitiminin kapasitesini ve kalitesini artırmaya dönük adımlarını özellikle son yıllarda daha fazla artırmış olması son derece sevindiricidir. Örneğin YÖK’ün ülkenin öncelikli alanlarını gözönüne alarak disiplinlerarası alanları da içerecek şekilde 100 temel alanda 2 bin doktora öğrencisini kapsayan yeni burs projesi (100/2000 YÖK Doktora Programı) bu anlamda önemli bir başlangıç olmuştur. Bu adımların kararlılıkla artırılması bir zorunluluk olarak önümüzde durmaktadır.
Yumuşak güç kullanımı
Yükseköğretimde uluslararasılaşma sadece yükseköğretim kurumları için değil ülkeler için de çok kritik bir boyut olarak yoğun mücadelelerin yapıldığı bir alana dönüşmüştür. Özellikle, doktora eğitiminde uluslararası öğrenciler kritik bir eşik oluşturmaktadır. Doktora eğitiminde uluslararası öğrenciler, ülkelerin, dünyanın en zeki beyinlerini doktora programları üzerinden AR-GE çalışmalarına dâhil ettiği, dolayısıyla ekonomik gücünü artırdığı, üstelik kamu diplomasisi açısından daha nitelikli yumuşak güç kullanabilme esnekliği de sağladığı için devasa yatırımlar yaptıkları bir yükseköğretim alanını oluşturmaktadır. 
Bu yatırımların doğal bir sonucu olarak gelişmiş ülkelerde lisansüstü programlarda, özellikle doktora programlarında uluslararası öğrenci oranlarının bariz bir şekilde arttığı görülmektedir. 2014 yılında OECD ülkelerinde lisansüstü programlarda okuyan uluslararası öğrenci sayısı 1,3 milyona ulaşmış olup, yüksek lisans ve eşdeğer programlardaki uluslararası öğrenci oranı yüzde 12, doktora ve eşdeğer programlardaki uluslararası öğrenci oranı yüzde 27’ler seviyesindedir (OECD, 2016). Bu, uluslararası öğrenci çekiminde lisansüstü programların ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.
Türkiye’de 2013 yılında doktora programlarında kayıtlı öğrencilerin yüzde 4’ü uluslararası öğrencilerden oluşurken bu sayı 2016 yılında yüzde 8,3’e yükselmiştir (Bkz. Gür BS, Çelik Z, Kurt T, Yurdakul S (2017), Yükseköğretime Bakış 2017: İzleme ve Değerlendirme Raporu, Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi, Yayın No:77, Ankara). Görüldüğü gibi ülkemizde doktora programlarındaki uluslararası öğrenci oranı, özellikle 2016-2017 yılı itibari ile önceki yıllara göre önemli artış göstermiştir. Bu artışın giderek artması ve istenilen seviyelere yükselmesi, ve ülkemizin ekonomik gelişiminde de önemli katkılar sağlayabilmesi için özellikle doktora programlarının sürekli iyileştirilmesine büyük ihtiyaç duyulduğu ortadadır.
AR-GE yatırımları
Türkiye’de doktora programında en fazla öğrencisi bulunan ilk beş ülke sırasıyla İran (bin 852), Irak (657), Azerbaycan (411), Suriye (355) ve Afganistan (150) dır (Gür ve arkadaşları, 2017). Dünyada doktora eğitimi için en fazla yurtdışına öğrenci gönderen ülkeler dağılımına bakıldığında en önemli kaynak ülkeler olan Çin, Almanya, Hindistan ve Güney Kore gibi ülkelerden yeterince öğrenci çekemediğimiz görülmektedir. Önümüzdeki yıllarda bu konuya özel önem vermek gerekmektedir. Özellikle Ekonomi Bakanlığının yurtdışı tanıtım fuarları desteğinin bu ülkelere yönelik artırılması ve YÖK ile koordineli bir şekilde gerçekleştirilmesi bu bakımdan büyük önem arz etmektedir.
Diğer taraftan, Türkiye’de araştırma kapasitesi güçlü olan ve dünya üniversite sıralamalarına giren yükseköğretim kurumlarımızda doktora programlarındaki uluslararası öğrenci oranları, uluslararası eşdeğer kurumlardakine göre maalesef düşük seviyelerdedir. Doktora programlarında nitelikli uluslararası öğrenci çekmede rekabet edebilmek için özellikle bu üniversitelere doktora programlarının iyileştirilmesi, akreditasyonu ve uluslararası açılımı için yatırım yapılmalıdır.
Doktora programlarına uluslararası öğrenci çekmede AR-GE yatırımları önemli çekici faktör olarak işlev görmektedir. AR-GE aktivitelerine yapılan yatırım ile lisansüstü seviyede uluslararası öğrenci hareketliliği arasındaki kuvvetli bir ilişki bulunmakta olup doktora öğrencileri özellikle AR-GE’ye önemli yatırım yapan ülkelere yönelmektedirler. Örneğin, yükseköğretim kurumlarında AR-GE’ye öğrenci başına en yüksek yatırım yapan İsviçre, doktora seviyesinde en fazla uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapan ikinci ülke konumundadır (OECD, 2016). Bu durum yükseköğretimden mezun öğrenci oranlarında da kendini göstermektedir. OECD ülkelerinde 2014 yılında lisans ve eşdeğer programlardan mezun olan öğrencilerin yüzde 7’sini, yüksek lisans ve eşdeğer programlardan mezun olan öğrencilerin yüzde 16’sını uluslararası öğrenciler oluştururken bu oran doktora ve eşdeğer programlardan mezun olan öğrencilerde yüzde 26’ya çıkmaktadır (OECD, 2016).  Bu nedenle, özellikle ülkemizde doktora programları ve araştırma kapasitesi açısından güçlü olan üniversitelerimize yapılan yatırımlar bu bağlamda artırılmalıdır.
Sonuç olarak ülkemizde lisansüstü programlarımız sadece YÖK’ün değil, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBA, TÜBİTAK ve diğer ilgili paydaşların ortak ilgisini talep etmektedir.  Doktora meselesi bu kadar önemliyken bu bağlamda tüm imkânların seferber edilmesi gerekmektedir.
mahmutozer2002@yahoo.com
Kaynak: www.star.com.tr
Share:

Tayfun Atay: ‘Buraya kitap okumaya değil, diploma almaya geldik!’


ÖSYS sonuçları ve kontenjan açıkları tartışılması gereken o kadar çok eksene sahip ki kanımca en doğrusu bir “yazı dizisi” hazırlamak olabilir. Bunu düşünecek arkadaşlarım için başlık da önereyim: “Üniversite nereye?”
Veya çok daha güçlü ve vurucu şekilde, “Elveda Üniversite!..”
Böyle bir başlığı bana en çok duyumsatan, sevgili hocam Prof. Bozkurt Güvenç’in öğrenciliği dâhil olmak üzere neredeyse ömrünün 70 yılını verdiği üniversite ortamına “veda”sına sebep teşkil eden bir hadise...
Kendisinden insan nedir, kültür nedir, toplum nedir, bilim nedir öğrendiğim, dolayısıyla öğrettikleriyle bırakın bin yılı sonsuza dek kulu-kölesi olacağım Bozkurt Hoca, 1990’larda emekli olduktan sonra da okumaya, yazmaya, öğrenmeye, öğretmeye devam etmiş, neredeyse asırlık bir üniversite emekçisi...
Daha önce de yazmıştım, ben ondan öğretmenliğin “ebedi öğrencilik” olduğunu öğrendim!..
Bozkurt Hoca çok yakın zamanlara kadar bazı vakıf üniversitelerinde ders vermeye davet edilmekteydi.
En son, özel bir üniversite, farklı disiplinlerden doktora öğrencilerine bir “insanbilim” (antropoloji) formasyonu kazandırma düşüncesiyle ondan ders talep etti.
Hoca, kendisinin “rahle-i tedris”inden geçmiş hepimiz için bir örnek-model oluşturan yöntemiyle, ilk derste dersin temel okuma listesini sunarak kitapların içerik tanıtımını yapmış. Ve hayli “yetişkin” konumdaki 25 öğrencisinin her birinden bu kitaplardan birini okuyup derste ayrıntılı eleştirel değerlendirmeye tâbi tutan bir sunuş yapmasını, sonrasında da bunu bir yazılı rapor haline getirmesini istemiş.
Bu, öğrencinin dersteki başarısını belirleme yolunda temel ölçütlerden biriydi.
Dersten sonra Bozkurt Hoca odasına çekildiğinde kapı çalındı.
Bir öğrenci dersteki öğrenciler adına konuşmaya geldiğini belirterek ona şunları söyledi:
“Hocam, biz buraya okuyup yazma öğrenmeye değil, diploma almaya geldik. Bizim kitap okuyacak vaktimiz olsaydı zaten buraya gelmezdik.”
Bozkurt Hoca ilk şaşkınlığı atlattıktan sonra, bu kitaplar okunup topluca değerlendirmeye açılmadan böyle bir dersin amacına ulaşamayacağını ve onlara da bir yararı olmayacağını ifade etti.
Bunun üzerine öğrenci kendi “ara çözüm”ünü önerdi:
“Siz zaten bu kitapları okumuşsunuz. Bize bunların bir özetini verseniz, biz de o özetleri çalışıp sınava girsek olmaz mı?”
Hoca’nın cevabı:
“Olur tabii, ama bunun adı üniversite olmaz, medrese olur.”
Öğrenci hiç mi hiç tatmin olmamış bir yüz ifadesiyle çıkıp gitmiş.
Ama bitmedi!
Ertesi gün, üniversitenin ilgili enstitüsünden bir yönetici, muhtemelen kendisinin yaşından çok daha fazla yıl üniversitede ve üniversiteyi “yaşamış” Bozkurt Hoca’yı aramış bu meseleye binaen ve...
“Aman Hocam, öğrenciler bizim velinimetimiz, onlara bu kadar sert davranmayalım! Emeğinizin karşılığını da onlar sayesinde ödüyoruz...”
Demiş!..
Bozkurt Hoca’nın cevabı, teşekkür etmek ve “Artık benim burada yapabileceğim hiçbir şey olamaz” diyerek ayrılma kararını bildirmek olmuş.
Bu, ömrünü bilime, düşünceye, eğitime adamış bir insanın, emekçisi, gönüllüsü, tutkunu olduğu üniversiteye elveda dediği an...
Ama aslına bakılırsa gerçek anlamda “Üniversite”nin bu ülkeye, topluma, hepimize “Elveda” dediği anlardan biri!..
Şimdi kontenjanları sinek avlayan üniversitelere de böyle geldik.
“Çalıştım, okudum, yazdım, öğrendim, anlattım, yorumladım, tartıştım” diyerek değil...
“Bedava mı sandın, para verip aldım” diyerek ortalıkta dolaşan...
“Diplomalılar” üreterek!..
Share:

Yaşar Süngü: “Hele bir üniversite mezunu olalım” modası bitiyor

 Yaşar Süngü: “Hele bir üniversite mezunu olalım” modası bitiyor
ÖSYM’nin yerleştirme sonuçlarının ardından boş kontenjanlarda patlama yaşandı. Sadece 825 bin 244 kişi üniversiteli oldu.
Yeni açılan okullarda doluluk oranı yüzde 50’lerde kaldı.
Fen lisesi mezunlarının yarısı istediği yere giremedi.
Vakıf üniversitesi kontenjanlarının üçte biri, KKTC kontenjanlarının yarısı boş kaldı.
ÖSYS’ye 2 milyon 265 bin 844 kişi başvurdu ama sadece 825 bin 244 kişi üniversiteli oldu.
Liseyi bu yıl bitiren adayların üçte biri, eski mezunların ancak yarısı üniversiteli oldu.
Yabancı dilde eğitim veren özel liselerde sadece 34 bin 511 öğrenci bir programa yerleşti.
2017 ÖSYS ile ilgili endişe veren bu rakamlar ne anlama geliyor?
Şimdi en kritik soru bu.
Devam edelim.
Vakıf üniversitelerindeki doluluk oranı yüzde 91’den yüzde 81’e düştü.
Eğitim alanında çalışan yetkililere göre 10 puanlık düşüş vakıf üniversitelerini ekonomik olarak epey sarsacak.
Yeni açılan okullarda kontenjan yüzde 40-50’ler de kaldı.
Dolu olanlar da burslu programlar.
Yüzde 50 doluluk, üniversite gemisinin yürümesine yetmeyecek.
Peki ne olacak?
Birçok paralı üniversite ya kapanacak ya devredilecek ya da hayatın içinde karşılığı olan mesleklere ağırlık vererek dönüşümgerçekleştirecek.
***
Boş kontenjanların artışında üç temel teknik sebepten bahsediliyor.
Birinci sebep; üniversitelerin daha fazla öğrenci almak ve daha çok kazanmak için kontenjanlarını sürekli artırması.
İkinci sebep; meslek liselerinden meslek yüksekokullarına doğrundan geçişin kaldırılması.
Üçüncü sebep; hukuk, mühendislik gibi bazı bölümlere baraj puanların getirilmesi.
Eğitim camiasındaki hocalara göre boş kontenjanların artışındaki üç teknik sebebin dışında iki sebep daha var.
Dördüncü sebep; Boşlukların büyük çoğunluğu vakıf üniversitelerinde, Kıbrıs’ta ve diğer ülkelerdeki devlet üniversitelerinde yani paralı eğitimlerde.
Ekonomide belirsizlik artıyor.
Veliler daha dikkatli davranıyorlar, vakıf üniversitelerinden, Kıbrıs’tan, diğer ülkelerden çekiliyorlar.
Yani dördüncü sebep ekonomi.
Beşinci sebep; Öğrenciler üniversitelerden istediklerini alamadıklarını görüp ‘Üniversiteye gitmeye gerek yok, gitsek de ne olacak?’ demeye başladılar.
***
Üniversitelere bir küsme var.
Sadece Türkiye’ye has bir durum değil.
Bütün dünyada böyle eğilim gözleniyor.
Nedeni bizim yıllardır üstüne basa basa söylediğimiz şeyler;
Üniversiteler toplumun ihtiyaçlarına cevap veremiyor.
Üniversitelerde alınan eğitimin ne sosyal hayatta ne de iş hayatında bir karşılığı yok.
Hayatta karşılığı olmayan bir üniversitede okuyan genç, mezun olduğunda eğitim aldığı alanda iş bulamayacağını artık biliyor.
Bütün dünyada yaşanan ekonomik kriz yüzünden okumanın maliyeti de üniversitelerden vazgeçmenin önemli nedenlerinden bir tanesi.
Ve bu sonuç toplumun bütün kesimleri tarafından yeni yeni fark ediliyor.
Fark edildikçe de gençlerin üniversite talebi azalıyor.
Peki bundan sonra ne olacak?
“Tabiat boşluk kaldırmaz” diye çok güzel bir söz vardır.
Bu dönüşüm başlamış durumda .
Üniversitelerin yerini mesleki sertifika programı veren özel şirketler alıyor.
Ve gelecekte de bu kısa süreli eğitimle meslek sahibi yapan kurumlar hızla artacak.
Üniversite diplomasının yerine kurslardan alınan sertifika geçecek.
Anne babaların, “Benim oğlum/kızım üniversitede okuyor” havası da bitti.
Gençlerde de bitti.
Gençler en kısa sürede iş-aş-eş ve eşek (araba) istiyor
Bunu hangi kurum verirse yeni dönemin kurumları onlar olacak.
***
Yazıyı eğitimle ilgili herkese ders olacak muhteşem bir hikaye ile noktalayalım:
İmamı Şafii talebelerinden birisi ile müzakere yaptığı bir meselede ihtilafa düşer.
Talebesi öfkelenir ve dersi terk ederek evine gider.
Akşam olunca İmamı Şafii talebesinin evine gider.
Öfkeli talebe, hocasının ayağına kadar gelmesine şaşırır.
İmam Şafii’nin orada verdiği son ders muhteşemdir:
1- Yaptığın ve üzerinden geçtiğin köprüleri yıkma! Bir gün o köprüden geri dönmen gerekebilir!
2-Bizi birleştiren yüzlerce mesele dururken bir mesele mi bizi ayıracak?
3-Hatadan nefret et ama hataya düşenden nefret etme.
4-Günaha öfkelen ama günahkara acı, ona merhamet göster.
5-Sözü eleştir ama sözü söyleyene saygı göster.
6-Görevimiz, hastalığı tedavi etmektir, hastayı yok etmek değil.
Share:

11 Ağustos 2017 Cuma

IN MEMORIAM: ALIJA IZETBEGOVIĆ, KRATKA POLITIČKA BIOGRAFIJA

Da je živ, Alija Izetbegović sada bi bio devedesetdvogodišnjak. Rođen je 8. augusta 1925. godine u Bosanskom Šamcu, u uglednoj begovskoj porodici koja je sprva živjela u Beogradu, ali se 1868. godine, kako hroničari kažu, „pod srpskim terorom“ morala odseliti na mirnije mjesto. Izbor je pao na Bosanski Šamac

Piše: Zehrudin ISAKOVIĆ
Da je živ, Alija Izetbegović sada bi bio devedesetdvogodišnjak. Rođen je 8. augusta 1925. godine u Bosanskom Šamcu, u uglednoj begovskoj porodici koja je sprva živjela u Beogradu, ali se 1868. godine, kako hroničari kažu, „pod srpskim terorom“ morala odseliti na mirnije mjesto. Izbor je pao na Bosanski Šamac.
Sam početak života Alije Izetbegovića vezan je za dvije rijeke koje su se vidjele s prozora njegove rodne kuće – Bosnu i Savu. Ime ove prve ostat će kao usud njegovih zrelih godina, kada je sa svojom Strankom demokratske akcije (SDA) osvojio vlast i ušao u Predsjedništvo RBiH, nakon čega je uskoro počeo krvavi rat za stvarno osvajanje nezavisnosti i zadržavanje teritorijalnog integriteta. Naime, ako se u mladosti borio za islamske ideje, onda se za kraj Izetbegovićevog života može reći da je bio zaokupljen borbom za prava bošnjačkog naroda i domovinu Bosnu i Hercegovinu. I inače, cijeli život Alije Izetbegovića, od najranije mladosti pa sve do smrti, obilježen je borbom za ideje i ideale.
Tako je, zajedno s nekoliko istomišljenika, artikulaciju svojih političkih opredjeljenja pokušao pronaći kroz organizaciju Mladi muslimani (MM). Prvi pokušaj da se ovo udruženje registrira po tadašnjim zakonima bio je u martu 1941. godine. Ovo, naravno, propada, jer već u aprilu dolazi do njemačkog napada na Jugoslaviju.
Prvi boravak u zatvoru
Po završetku Drugog svjetskog rata, a na zaprepaštenje tadašnjih komunističkih vlasti, organizacija nastavlja raditi s obnovljenim entuzijazmom.
Mladomuslimanski aktivisti dobili su za početak diskretno (pred)upozorenje, a kada ono nije urodilo plodom, dan je nalog za njihovo hapšenje. Tada se Alija Izetbegović prvi puta obreo u zatvoru. Budući da se nalazio na odsluženju vojnog roka tadašnje SFRJ, vojni sud osudio ga je na tri godine strogog zatvora, u koji je otišao marta 1946. godine, a iz kojeg je izišao 1949. godine.
Valjalo je, ni kriv ni dužan, iza zatvorskih rešetki proboraviti punih hiljadu dana i isto toliko noći. Bizarna je i ironična činjenica da je Izetbegović radio na budućoj zgradi UDBE, u kojoj su se kasnije odmarali i njegovi udbaši, ljudi koji su ga isljeđivali tokom istrage.
Poslije Boračkog jezera, Alija biva premješten u Sarajevo, u kojem ironija nastavlja plesti svoju priču. Ovdje, naime, zajedno s ostalim zatvorenicima, Izetbegović gradi zgradu Centralnog komiteta Komunističke partije (CK KP)! Moguće je da je poenta odgojne mjere i bila u tome da politički neprijatelji komunizma grade njegove hramove.
Islamska deklaracija
Pravo je čudo da je Izetbegović u isto vrijeme, pored rada u firmi i studiranja, te brige o familiji, uspijevao pisati ozbiljne i opširne tekstove o islamu. Godine 1969. napravio je nacrt za tekst Islamske deklaracije, koju je tokom 1970. završio i objelodanio. Ovaj neveliki tekst (oko 40 stranica) izazvao je živo interesiranje tek nakon Sarajevskog procesa koji će uslijediti 1983. godine, kada je Izetbegović po drugi put osuđen za tzv. islamski fundamentalizam.
Iako napisana u Jugoslaviji, odnosno u BiH, Islamska deklaracija pažnju nije usmjerila na ovdašnje političke prilike, nego prema tzv. islamskom svijetu koji je u knjizi tretiran kao koherentan duhovni (pa i političko-administrativni) prostor. Islamska deklaracija prevedena je kasnije na sedam stranih jezika i u svojim je okvirima postala jedan od najčitanijih političkih tekstova tog vremena.
S druge strane, iznenađenje predstavlja činjenica da je jednu drugu knjigu – Islam između istoka i zapada – Izetbegović napisao još pred zatvor 1946. godine, a objavljena značajno kasnije. U knjizi, koja je ovaj put prevedena na čak devet jezika, autor se opet bavi islamom i njegovim mjestom u svijetu. Izgledalo mu je da se nalazi upravo negdje između istočnih i zapadnih mišljenja, baš poput geografske pozicije muslimanskog svijeta koji na globusu zahvata prostor „između istoka i zapada“. Otud i ovakav naslov.
Nova tamna sjena na život Alije Izetbegovića nadvila se 1979. godine, kada je u svom omiljenom lovištu Koprivnica kod Bugojna predsjednik Jugoslavije Josip Broz Tito primio Raifa Dizdarevića i Branka Mikulića, istaknute funkcionere tadašnjeg Saveza komunista. Prema Izetbegićevim memoarima, Centralni dnevnik sarajevske televizije prenio je Brozovu naredbu ovoj dvojici da se „najoštrije obračunaju s pokušajima oživljavanja kleronacionalizma i panislamizma u BiH“!
Izetbegović se sam prepoznao u ovim riječima. Već je čuo kucanje nepozvanih na vratima…
Sarajevski proces
Dvadeset i trećeg marta 1983. godine, rano ujutro, Aliju je probudilo lupanje na vratima stana u Ulici Hasana Kikića, gdje je stanovao na broju 14, na trećem spratu. Kada je otvorio vrata, grupa mračnih likova, ne skidajući obuću upala je u njegov stan, pokazujući nalog za pretres. Potom je uslijedilo detaljno rovarenje po kući, zavlačenje iza ormara, skidanje roletni, izvlačenje ladica. Zajedno s Izetbegovićem, tada su pohapšene i isljeđivane stotine muslimana širom BiH. Počeo je famozni Sarajevski proces.
Prvooptuženi Izetbegović bio je osuđen na beskonačno dugih 14 godina zatvora. Komentirajući presudu, on je rekao da je „volio Jugoslaviju, ali ne i njenu vlast“. Završni citat njegove završne riječi odavao je čovjeka koji je bio spreman žrtvovati doslovce sve za svoje ideale:
„Bio sam musliman i to ću i ostati. Osjećao sam se borcem za stvar islama u svijetu i time ću se osjećati do kraja života. Jer, islam je za mene drugo ime za sve što je lijepo i plemenito i ime za obećanje ili nadu u bolju budućnost muslimanskih naroda, za njihov život u dostojanstvu i slobodi, jednom riječju, za sve ono za što je po mom uvjerenju bilo vrijedno živjeti.“
Sutradan, nakon izricanja presude, Oslobođenje je osvanulo s naslovom: Neprijateljima 90 godina zatvora. Uslijedile su duge godine zatvora.
Zatvorski dani
Smješten je u odjeljenje S-20, koje su zvali odjeljenjem ubica, jer je većina osuđenih u tom odjeljenju odgovarala za jedno ili više ubistava. Alija će poslije često ponavljati tezu koja zvuči pomalo zbunjujuće, ali nakon objašnjenja vidite da ima logike. On kaže: „Imao sam sreću što sam smješten u odjeljenje s ubicama. Neki moji drugovi sa suđenja bili su u lošijem položaju jer su bili smješteni sa sitnim lopovima i kriminalcima, što je u zatvoru velika nevolja. To su nekarakterni tipovi, dok su ubice druga vrsta ljudi.“
Ova situacija učinila je da otac i njegov sin, kao i kćerke, budu u neobično jakoj međusobnoj povezanosti. Ovo se posebno odnosilo na Bakira, koji se uz oca i sam počeo interesirati za političko stanje društva u kojem je živio. Tako se kod Izetbegovićevog sina razvio senzibilitet za politiku i snažan interes da u njoj i sam participira. Ova veza oca i sina doći će posebno do izražaja kasnije, kada su dolazila još snažnija iskušenja, nezamislivo buran period ratne historije ovih prostora, u kojem će jednu od glavnih rola odigrati upravo Izetbegović stariji.
Boravak u zatvoru za Aliju Izetbegovića imao je tri ključne posljedice:
– Prvo, u zatvoru je Izetbegović dalje učvrstio svoju vjeru. Njegova beskrajna odanost Bogu bila je oaza u koju se uvijek sklanjao za naročito olujnih zatvorskih dana.
– Drugo, dugi boravak iza rešetaka kod Izetbegovića  razvio je senzibilitet za slobodu: ono što se drugim ljudima podrazumijevalo, za Izetbegovića je bilo predmetom najsvetijih želja.
(Mnogo kasnije, u toku bosanskog rata reći će svoju često citiranu rečenicu„Velikim Bogom se kunemo da robovi biti nećemo!“)
Biti slobodan, ovom je robijašu istovremeno značilo i najveću želju i najveću odgovornost koju jedna ličnost može imati. Zbog toga je u nekim svojim intervjuima Izetbegović govorio i o „strašnoj strani slobode“ – koju osjete svi ljudi nedostatno jakog duha. Oni, zapravo, ne znaju šta bi sa svojom slobodom, podsvjesno žele biti neslobodni, tj. zarobljeni.
Treće, valjda pod stalnim pritiskom nepravde, ostatak će života Izetbegović provesti i u borbi za pravdu (onakvu kakvom ju je vidio): kako za sebe, tako i za narod i državu kojoj je pripadao.
Osnivanje stranke
Aktivnosti za osnivanje stranke počeo je novembru 1989. godine, tačno godinu nakon izlaska iz zatvora. Pomalo i bez svoje volje, od samog je početka bio lider. U svojim memoarima priznaje da se čak pitao: “Ako sam ja najbolji, kakvi su onda ostali?” Da bi sam i odgovorio: “Vođe valjda moraju imati neke važne mahane, a ja sam ih imao dovoljno.”
S prvim danima proljeća, preciznije, 27. marta 1990. godine, Izetbegović je najavio konferenciju za štampu u sarajevskom hotelu Holiday Inn da bi objelodanio osnivanje političke stranke. Glasom pomalo drhtavim od uzbuđenja, pročitao je saopćenje za javnost koje će kasnije biti poznatije kao Saopćenje četrdesetorice, jer je i imalo tačno toliko potpisnika.
Iako se formalno poziva na sve građane, već iz prvog stavka jasno je da je stranka profilirana kao nacionalna: „SDA je politički savez građana Jugoslavije koji pripadaju muslimanskom kulturno-povijesnom krugu, kao i drugih građana Jugoslavije koji prihvataju program i ciljeve stranke.“
SDA je činom svog formiranja ostvarila formalne pretpostavke da se upusti u trku za osvajanje vlasti. Na sve strane nicale su podružnice. Posebno upamćen ostat će skup u Banjoj Luci, gdje se okupilo oko 20 hiljada ljudi. Posebno zapažen bio je govor akademika prof. dr. Muhameda Filipovića, koji je rođen u tom kraju.
Referendum o nezavisnosti BiH održan je 29. februara i 1. marta 1992. godine. Tuđman je nakon svih kalkulacija dao zeleno svjetlo pa se na poziv za glasanje odazvalo se 63 posto građana, od čega ih je 99 posto glasalo za nezavisnu BiH! Sudbina BiH bila je odlučena, ali samo formalno-pravno. Stvarna sudbina BiH rješavat će se uskoro na bojnom polju, ali ono što je postignuto referendumom nijedna vojna pobjeda nije mogla donijeti. To su bili legalnost i legitimitet oficijelnoj vlasti.
Šestog aprila 1992. Evropska zajednica priznala je BiH, a sutradan su to učinile i SAD. Nažalost, to je bio otvoreni signal protivnicima BiH da je napadnu svom žestinom. Rat je počeo odmah nakon izglasavanja nezavisnosti.
Avanture naoružavanja Armije RBiH
Nakon prvotnog šoka, malo-pomalo, makar u vrlo teškim uvjetima, nastajala je Armija Republike Bosne i Hercegovine. Osnovni problem bio je nedostatak oružja. So na ovu ljutu ranu dodavao je i embargo na uvoz oružja, kojeg je proglasilo Vijeće sigurnosti UN-a za područje bivše Jugoslavije. Vlada RBiH u više navrata ukazivala je na apsurdnost ove mjere: agresori su oružja već imali u izobilju, tako da je ova mjera pogađala samo žrtvu!
Naoružavanje bosanske vojske uzbudljiva je priča o hrabrosti, upornosti i snalažljivosti ovdašnjih ljudi. Ovako je situaciju pred kraj rata, 1994. godine, opisao Alija Izetbegović za njemački Stern:
„Od početka rata istovremeno teku dva procesa: mi smo svaki dan sve jači, oni su sve slabiji. Ovi procesi nisu pravolinijski, niti su tekli istom brzinom, ali opća tendencija je takva kako sam upravo opisao. Već dugo, naša pješadija je bolja od njihove. Ili, da obrnem stvari: naš hendikep je teško naoružanje, tačnije artiljerija; njihov hendikep je pješadija. Bit će još neugodnih iznenađenja i za nas i za njih, ali, u cjelini gledano, uspostavili smo ravnotežu i preuzeli inicijativu.“
Tokom četverogodišnjeg rata, Izetbegović je, iako vrhovni komandant, i sam bio u stalnoj životnoj opasnosti. Poznata je činjenica da je zgrada Predsjedništva BiH, u koju je uredno dolazio na posao svaki dan, s manjim ili većim intenzitetom bila granatirana sve vrijeme opsade grada. Gađana je svim vrstama projektila, od kojih je, nažalost, poginulo 57 ljudi.
Osim ovoga, Izetbegović je često izlazio na slobodne teritorije širom Bosne i Hercegovine. Bez oklijevanja je letio u helikopterima sumnjive kakvoće, zbog čega su se plele legende o njegovoj hrabrosti. Gdje god bi stigao na slobodnim teritorijama bio je dočekivan kao neupitan vođa. Taj ratni zanos može se usporediti s borbama ratnih latinoameričkih revolucionara-idealista.
Odnosi s Istokom
Paralelno s borbom na terenu, trajali su pregovori i održavane međunarodne konferencije. Izetbegović je često bio primoran putovati u svjetske metropole, objašnjavajući šta se događa u BiH. Ponavljao je teze da se radi o agresiji na jednu nazavisnu zemlju, koja se „nije pripremala na rat, nego za mir“. Od Ženeve do New Yorka, od Helsinskija do Teherana, širom svijeta često mijenjajući paralele i meridijane, iznosio je detalje o snazi JNA, političkom kontekstu agresije na BiH, govorio o njenom genocidnom karakteru, objektivnom stanju u zemlji, upozoravao na apsurdnost embarga na oružje te o humanitarnoj katastrofi koja je prijetila da uništi čitav jedan narod. Možda malo presporo, ali su ove diplomatske inicijative davale rezultate. Zapad je doturao hranu i jednu po jednu uvodio sankcije za Karadžićevu stranu, dok je muslimanski Istok pomagao u naoružavanju.
Tokom i nakon rata u Bosni dobio je nekoliko značajnih nagrada od islamskog svijeta: 1993. godine nagrada Kralj Fejsal za službu islamu; 1996. godine nagrada Mislioc godine Fondacije Ali Osman Hafiz iz Medine; 1997. godine Državni orden Republike Turske; 1997. godine Počasni doktorat Univerziteta u Rijadu; 1998. godine Orden Države Katar Orden nezavisnosti; 1997. godine Titula počasnog doktora pravnih nauka Marmara univerziteta u Istanbulu; 2001. godine nagrada Islamska ličnost godine Ujedinjenih Arapskih Emirata.
Odnosi sa Zapadom
S druge strane, tokom brojnih pregovora o budućnosti BiH, koji su trajali praktično cijeli rat, Izetbegović se, osim s muslimanskim liderima, sreo s gotovo svim ostalim značajnim državnicima tog vremena. Na Istoku je isticao ono što misli dobro o Zapadu, a na Zapadu pokušavao utjecati da bolje razumiju Istok.
Istovremeno, nije oklijevao oštro kritizirati politike vlada zapadnih zemalja. Činilo mu se da međunarodna zajednica nema jasan i razrađen plan u BiH. Možda je ponajbolja ilustracija Izetbegovićevog raspoloženja u zadnjoj trećini bosanskog rata njegov govor na samitu Organizacije za sigurnost i saradnju (OSCE) u Budimpešti 5. decembra 1994. godine. Evo nekoliko citata:
„Posljednji događaji u našoj zemlji ispunili su me gorčinom pa ću biti kratak i izravan. Ima odista nešto od ironije u činjenici da pred ovim visokim forumom organizacije, koja je prije dvadeset godina stvorena radi sigurnosti i saradnje i koja te dvije velike riječi ima u svom imenu, moram govoriti o nečemu što je sasvim suprotno tome: o nesigurnosti i nesaradnji.“
„Jedan gospodin, visoki funkcioner, sa ciničnom ravnodušnošću objavljuje svijetu i narodu kome prijeti pokolj i uništenje – da su Srbi pobijedili. Kao da se radi o fudbalskoj utakmici, a on svira kraj!“
„Pariz i London su od početka nastupili kao zaštitnici Srbije, blokirali Vijeće sigurnosti i NATO, i time sprečavali sve korake zaustavljanja srpskog napadačkog rata.“
Tragedija Srebrenice
A onda se, u julu 1995. godine, kao završni i najopakiji zavoj u spirali bosanske nesreće, dogodila Srebrenica, nezapamćen masakr između osam i deset hiljada Bošnjaka i četiri puta toliko nepovratno unesrećenih. Ovim operacijama srpske vojske upravljao je direktno general Ratko Mladić, kojeg je tužilaštvo u Haagu osumnjičilo za izvršen genocid nad Bošnjacima. Dok su borbe još trajale, Mladić i Karadžić bezbrižno su igrali šah, čekajući da se krvavi posao završi.
Potpuno je jasno da su za ovaj masakr, uz srpsku vojsku, odgovorne jedinice UN-a koje su trebale odbraniti Srebrenicu. Podsjetimo se da je u trenutku napada Srebrenica bila demilitarizirana zona pod navodnom zaštitom snaga UN-a, dok su Bošnjaci uglavnom predali oružje, pomalo naivno vjerujući da će ih u slučaju srpskog napada širih razmjera zaštititi UNPROFOR. Reakcije su izostale, a Izetbegović je uzalud posvuda slao pisma, pa i samom Clintonu. Kasnijom analizom bit će manje-više jasno utvrđeno da su reakciju snaga UNPROFOR-a spriječili tadašnji najviši funkcioneri UN-a, s Jashushijem Akashijem i Bhutrosom Ghalijem na čelu.
Međutim, svoj dio odgovornosti za srebreničku tragediju snosila je i bosanska politička i vojna vlast. Toga je bio svjestan i sam Izetbegović koji je u svojim memoarima napisao:
„Kad se dogodi tragedija ovog obima, nema nevinih. Svako je od nas kriv što je moguć svijet u kojem je moguća Srebrenica. Svako mora vjerovati da je mogao učiniti više. Ja nisam bio sasvim zadovoljan aktivnošću Armije u kritičnim trenucima, činilo mi se da pipkavo obilazi oko četničkih položaja. Vojnici smatraju da su učinili sve što je u tim prilikama bilo u njihovoj moći. U samoj Srebrenici stalno je tinjao sukob između civilnih i vojnih vlasti. U svakom slučaju, sloga nije bila na visini trenutka. Djelimično je to rezultat psihološke situacije u zatvorenom gradu u kojem se krajnje teško živjelo.“
Nakon srebreničke tragedije, uslijedila je živa diplomatska aktivnost bosanske strane, i polahko se stvaralo raspoloženje da se Karadžićevi smekšaju silom oružja. Srpska strana odbila je niz mirovnih planova za BiH, počinila genocid u Srebrenici, zatim i u Žepi te zločin na sarajevskoj pijaci Markale, i Zapad je konačno odlučio snažnije podržati probosanske snage.
„Tridesetog augusta 1995., sa više od tri godine zakašnjenja, uslijedili su masovni zračni udari na položaje Karadžićeve vojske širom Bosne“, zabilježio je Izetbegović u svoj dnevnik. Vijest o nesreći na Markalama, 28. augusta, zatekla ga je u Mostaru na putu za Jablanicu, odakle je helikopterom trebao ići za Split pa potom u Pariz. Bio je očajan. Činilo mu se da bosansku nesreću iza svakog ćoška čeka pojačanje.
Pregovori u Daytonu
„U svome dugom životu radio sam najrazličitije poslove: kao zatvorenik kopao sam zemlju, nosio malter, sjekao šumu, a kasnije, kao slobodan čovjek, rukovodio gradilištem, zastupao na sudu, pisao članke. Ipak, moj najteži posao bili su pregovori. Pregovarati znači odlučivati. A donositi odluke je najteži posao koji je nesretnom ljudskom biću namijenjen. Moj problem je bio u tome što niti sam mogao dobiti dobar mir, niti voditi dobar rat. Pregovori su se vodili u uvjetima ucjene i sa mačem nad glavom Bosne.“
Ovako je Izetbegović počeo svoj daytonski dnevnik. Tako je, eto, i sam priznao ono što su primijetili mnogi: odluke je nerado donosio, sto je puta mjerio da bi jednom presjekao. Ali ovaj put nije bilo uzmaka, čini se da je cijela međunarodna zajednica, s Amerikancima na čelu, bila složna u jednom – mirovni sporazum, kakav-takav, jednostavno se morao donijeti.
Po okončanju su rata zanos i ideali izmicali, jedan po jedan, nastao je težak period u kojem je, po Izetbegovićevom mišljenju, oporavak države išao presporo. Stalni pritisak pod kojim je djelovao bezmalo čitav život počeo je djelovati s uvećanim efektom. Ni fizičko zdravlje više nije služilo kao nekada.
Odluka o povlačenju
Bio je petak, vraćajući se sa džume, Izetbegović je donio neopozivu odluku: odlučio se povući! Pozvao je svog dobrog poznanika Senada Hadžifejzovića, urednika RTV BiH, i zatražio mu termin da saopći važnu vijest. Bio je to utorak, 6. juna 2000. godine. Izetbegović se pojavio na glavnom dnevniku u 19.30 sati i pročitao sljedeću izjavu:
„Dragi građani Bosne i Hercegovine,
želim vas obavijestiti o svojoj odluci da se po isteku mandata moje sadašnje funkcije predsjedavajućeg Predsjedništva BiH povučem iz Predsjedništva, što znači, 12. oktobra ove godine. (…) Razloga za moje povlačenje ima više, a glavni su moje godine (u augustu navršavam 75 godine) i moje zdravlje. Posao člana Predsjedništva zahtijeva fizičku i nervnu kondiciju koju ja nemam. Zahvaljujem se svima koji su me podržavali u proteklih deset teških godina naše povijesti. Želim da se ostvari san bosanskih patriota o cjelovitoj, demokratskoj i prosperitetnoj Bosni i Hercegovini.“
Nakon izjave, voditelj dnevnika Hadžifejzović postavio mu je dva pitanja. Prvo je bilo šta smatra svojim najvećim rezultatom. Odgovorio je da je to nezavisnost BiH.
„U 1991., 1992. godini postojala je realna opasnost da Bosna i Hercegovina postane provincija velike Srbije. Ja sam to spriječio i to smatram svojom najvećom zaslugom!“
Drugo je pitanje bilo logični nastavak prvog: šta Izetbegović smatra svojim najvećim neuspjehom?
„Spor proces uspostavljanja cjelovite, demokratske i prosperitetne Bosne i Hercegovine u miru“, odgovorio je.
Izetbegović je ispraznio ladice svog stola u zgradi Predsjedništva u kojoj je sjedio skoro punih deset godina. Bio je 15. oktobar 2000. godine. „Ne volim rastanke, ali nisam osjećao tugu“, zapisao je u memoarima.
Sumirajući život, zapisao je i ovo: „Kada bi mi bilo ponuđeno da još jednom živim, odbio bih. Ali, ako bih se morao ponovo roditi, izabrao bih svoj život.“
Svoje političke aktivnosti nastavio je u prostorijama SDA. Uglavnom se bazirao na pisanje memoara, primao je goste. Gotovo svi državnici koji bi iz svijeta dolazili u BiH, u svoj protokol ubacivali su posjetu Izetbegoviću.
Ali je uskoro bolest postala jača od tijela i Alija je morao u bolnicu. Kao da se sam pripremao za smrt, u posjetu su mu, jedan po jedan, došli svi njegovi aktuelni i bivši prijatelji te nekoliko svjetskih ličnosti poput bivšeg američkog predsjednika Billa Clintona ili turskog premijera Erdoğana, koji je mahsuz avionom sletio u Sarajevo, kako bi u bolnici posjetio svog prijatelja.
 U zaključku, može se reći da je Alija Izetbegović kao vjernik bio reformista, kao političar vrlo netipičan, a kao čovjek razapet između želja i realnosti. Islamskim je radikalima smetao, jer mu je u vjeri uvijek bila važnija suština od forme, dok se radikali, upravo obrnuto, više bave formom nego suštinom.
Političarima s kojima je silom prilika vodio pregovore ili bio u koaliciji smetao je jer je u politiku uveo moral, dok nas moderna politička praksa uvjerava da je ono što određuje svijet realnost, makar ta realnost bila na koncu potpuno iracionalna. Real politika odbacuje etiku i etičnost kao svoje imperativne postulate, nego je, upravo obrnuto, ismijava.
Sam je Izetbegović malo ostavio prostora memoaristima sadašnjim i budućim da tumače njegov lik i djelo. Vjerovatno je sam sebe najbolje opisao u bilješkama koje je vodio, a koje će kasnije pretočiti u niz knjiga i memoare. U tim je memoarima Izetbegović na trenutke toliko samokritičan da pomislite da je prepisao retke nekoga koji o njemu ne misli baš najbolje.
Bio je duhovit: kada sam jednom prilikom s njim pravio intervju za zagrebački Nacional, jedno od pitanja glasilo je: Već ste 10 godina u kontinuitetu na čelu SDA, jeste li vi zaista najbolji ili nešto s demokracijom ne štima?
„Jedno od to dvoje sigurno jeste“, bio je odgovor.
 Alija Izetbegović umro je 19. oktobra 2003. godine. Taj dan, kao i sljedeći, kao da se nebo izlilo na bosanski glavni grad. Duge kolone ljudi, Bosanaca i Hercegovaca, ali i brojne delegacije iz cijelog svijeta, željeli su mu odati posljednju počast.
Alija Izetbegović sahranjen je na šehidskom mezarju Kovači u Sarajevu.


Share:

10 Ağustos 2017 Perşembe

Ercüment Büyükşener: "Üniversite’ye Başlayan Öğrencilere Açık Mektup!"

Bir üniversiteye değil, hayatının geri kalanına başlıyorsun…
Aslında bu başlangıcın bir üniversiteye başlamaktan veya meslek seçmekten daha çok hayatının geri kalanına başlamak olduğunu söylemeliyim. Ailenle birlikte meseleye “üniversiteli oldum” olarak bakmak yerine geniş perspektiften ileriyi gören bir bakış açısıyla yaklaşmaya seninde, ülkemizin de çok ihtiyacı var…
Ülkemizde seçtiği okuldan ve meslekten mutsuz yüz binlerce insan var. Bu insanların ilk kaybettikleri önce merak içgüdüleri sonrasında ise hayal güçleri, cesaretleri ve çalışma azimleri oluyor. Dolayısıyla kaybeden sadece bireyler değil, ülkemiz de oluyor…
Önümüzdeki dönem merakını, hayal gücünü, cesaretini ve çalışma azmini kaybetmeyeceğin bir öğretim ortamı yaratmalısın kendine ve aslında en önemlisi ise geleceğini kaybetmeden, mutlu olacağın bir hayata başlamalısın değerli genç dostum!
Bunun için sana birkaç öneride bulunmak istiyorum!
LÜTFEN;
– Her şeyi okuduğun üniversiteden bekleme, silkelen ve kendi değerini, potansiyelini kendin yaratmaya çalış. Unutma hiçbir emeğin karşılıksız kalmayacaktır.
– Ben üniversite okuyacağım aynı anda iş güçle uğraşamam deme, okuduğun alanda ve sektörde kapısını çalıp sadece sohbetinden bile faydalanacağın değerli yüzlerce insan/üstat olduğunu unutma. Emin ol senden bir çayı/kahveyi esirgemeyeceklerdir. Esirgeyenler varsa bile diğerinin kapısını çal ve diğerinin…
– Girdiğin üniversitede hocalarım beni anlamıyor deyip suçu onlara atma, kendini anlatmanın ifade etmenin farklı yollarını ara, fikirlerini dinlemelerine ikna edecek sonuçlarla yanlarına git, fark yaratmaya çalış, vazgeçme. Özetle; Şikayet etme, ikna et!
– Blog yaz! Hangi fakülteyi okuyorsan oku, kendi alanından veya farklı alanlardan insanlarla iletişim kurmak için hayal, fikir ve yazı dünyana sahip olmalısın. En çok hayallerini yaz, sonra fikirlerini, okuduğun alan hakkındaki düşüncelerini ve tespitlerini yaz. Yazdıklarını mutlaka muhataplarıyla paylaş.
– Sosyal ağları gerçek bağlantılar kurmak için kullan, Facebook ve Twitter ile yetinme. Slideshare’da sunumlarını paylaş, Linkedin’de CV’ni hazırla, çektiğin fotoğrafları Flickr’da/Instagram’da arşivle… Bu ve diğer sosyal ağları blog sayfana entegre etmeyi unutma.
– Ders notlarını Twitter’da kendine ait bir etiketle paylaş, hem herkes faydalansın hem dijital notlar tut. Dijital dünyayı derslerine entegre etmeyi ihmal etme. Derslerden anladıklarını mutlaka blogunda özet bir yazıya çevir. Hatta hayallerinle birleştir.
– Şikayet edeceğin konulardan vazgeçip, emek ve pozitif enerjini verebileceğin konulara odaklan. Geleceğe dair tespitlerini kenara not etmeyi unutma.
– Araştırma için kaynak yok, içerik bulamıyorum diye söylenmekten vazgeç. İnternette geçirdiğin vaktin bir kısmını bilinçli aramanın gücüne inanarak geçirmelisin. Blog yazarları, yabancı kaynaklar ve daha fazlası seni bekliyor.
– Güncel projeleri ve alanındaki çalışmaları takip et, içinde yer almaya çalış. İçinde yer alamıyorsan bile görüşlerini dile getir, bloguna yaz ve çevrenle paylaş.
– Derslerini sadece 100 üzerinden birer not olarak görme, her dersini üzerine düşünülecek bir “hayal malzemesi” olarak gör.
– Not peşinde koşmaktan vazgeç. Çünkü; mezun olduğunda hiçbir işveren ya da yönetici sana 100 üzerinden not vermeyecek. Fakat bir maaş bordron veya gelir belgen olacak, bunların 100’lük not sistemiyle ilgisi olmadığını unutma.
– Seni notla korkutan hocaların varsa sen de bilgi, birikimin ve yorumlarınla onu aydınlatacak şekilde daima oku ve müzakere etmekten korkma…
Özetle genç arkadaşım;
Daima pozitif düşün, muhakeme ve müzakere yeteneğini geliştirmeye çalış.Üniversiteyi, seni mezuniyete götüren bir zorunluluk olarak değil, hayata hazırlayan bir yolculuk olarak düşün. Sana da bu yakışır…
Kaynak: *Ercüment Büyükşener, Üniversite’ye Başlayan Öğrencilere Açık Mektup!, http://www.ercument.org
Share:

İstatistik dersleri ve uygulama araçları

Başlıklar

EKLER

ÖNEMLİ TABLOLAR

LİNKLER

ÖRNEK VERİ DOSYALARI

  1. 001 Betimsel Değerler
  2. 002 Bağımsız Grup t Testi (Independent Samples t Test)
  3. 003 Mann Whitney-U
  4. 004 Kruskal Wallis-H
  5. 005 Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA)
  6. 006 Wilcoxon Signed Ranks Test
  7. 007 Eşleştirilmiş Grup t testi (Paired Samples t Test)
  8. 008 Friedman Testi
  9. 009 Örnek Güvenirlik Dosyası
  10. 010 İki Boyutlu Varyans Analizi (PDR)
  11. 011 Dilsel Eşdeğerlik Dosyası (PDR)
  12. 012 Örnek Faktör Analizi Dosyası (1)
  13. 013 Örnek Faktör Analizi Dosyası (2)
  14. 014 Örnek Faktör Analizi Dosyası (3)
Share:

En Popüler Yayınlar

***

Academia is the key of the future...

Academia is the key of the future...

Total Pageviews

"Erdemlerin en büyüğü bilimdir. İnsanlar erdem sahibi olmazsa, şehir ve yöneticiler de erdemli olmaz." Farabi, Erdemli Şehir

Blog Archive

ÖĞRENMEYİ SEVMEK

"Bilgiye sahip olarak doğmuş birisi değilim. Yalnızca öğrenmeyi ve öğretmeyi seviyorum."
Konfüçyüs

"Bilgi, ahlaki hareketten kalan şeydir."
Nurettin Topçu

Translate

Link list 3

Blog Archive

Theme Support

Son 1 Yılın Popüler Yayınları